EU en VS komen overeen over actieplan voor kritieke mineralen

EuroWire , WASHINGTON: De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben op 24 april een strategisch partnerschap inzake kritieke mineralen gelanceerd. In Washington werd een memorandum van overeenstemming ondertekend en een EU-VS-actieplan voor kritieke mineralen overeengekomen. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič ondertekenden het memorandum, waarmee een formeel trans-Atlantisch kader wordt gecreëerd voor nauwere samenwerking op het gebied van mineralen die in belangrijke industriële toeleveringsketens worden gebruikt. De Europese Commissie verklaarde dat de overeenkomst de samenwerking op het gebied van kritieke grondstoffen verdiept en de werkzaamheden op een gestructureerde basis plaatst.

Het Bureau van de Amerikaanse Handelsvertegenwoordiger heeft verklaard dat het actieplan zal dienen als het belangrijkste mechanisme tussen de VS en de EU voor de coördinatie van handelsbeleid en -maatregelen met betrekking tot de toeleveringsketens van kritieke mineralen. In het document staat dat beide partijen zullen samenwerken om een bindende multilaterale overeenkomst over de handel in kritieke mineralen te sluiten. Kritieke mineralen worden omschreven als strategische activa voor moderne industriële economieën en diverse, veerkrachtige en marktgerichte toeleveringsketens zijn essentieel voor de economische en nationale veiligheid aan beide zijden van de Atlantische Oceaan.

In het actieplan gaven beide partijen aan dat ze van plan zijn om gecoördineerd handelsbeleid en -mechanismen te bespreken, waaronder maatregelen gebaseerd op referentieprijzen zoals grensgecorrigeerde minimumprijzen, op standaarden gebaseerde markten, prijsverschilsubsidies en afnameovereenkomsten. Het document somt ook mogelijke samenwerking op op het gebied van handelsmaatregelen ter ondersteuning van een veerkrachtige markt, standaarden voor mijnbouw, verwerking, recycling en handel, technische en regelgevende samenwerking, investeringsbevordering en -screening, snelle reacties op verstoringen, onderzoek en ontwikkeling, en samenwerking op het gebied van voorraadbeheer.

EU-actieplan krijgt vorm

De ondertekening op 24 april volgde op toezeggingen die gedaan waren tijdens de ministeriële bijeenkomst over kritieke mineralen in Washington op 4 februari, toen de Europese Unie, de Verenigde Staten en Japan aangaven binnen 30 dagen te zullen werken aan een EU-VS-memorandum over de beveiliging van de toeleveringsketen van kritieke mineralen. In die gezamenlijke verklaring stond dat het memorandum samenwerkingsgebieden zou identificeren om de vraag te stimuleren en het aanbod te diversifiëren door projecten in de mijnbouw, raffinage, verwerking en recycling te ondersteunen. Daarnaast zou het memorandum ook onderwerpen behandelen zoals het voorkomen van verstoringen, het bevorderen van onderzoek en innovatie, en het uitwisselen van informatie over voorraadbeheer.

Ambtenaren gaven in februari ook aan dat ze actieplannen wilden ontwikkelen en een multilateraal handelsinitiatief met gelijkgestemde partners wilden onderzoeken. In de gezamenlijke verklaring werden dezelfde beleidsinstrumenten geschetst die later in het actieplan van april werden opgenomen, waaronder grensgecorrigeerde minimumprijzen, op standaarden gebaseerde markten, prijsverschilsubsidies en afnameovereenkomsten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken werd aangewezen om de Amerikaanse betrokkenheid bij het memorandum te leiden, terwijl het Bureau van de Amerikaanse Handelsvertegenwoordiger de leiding kreeg over de Amerikaanse betrokkenheid bij het actieplan. Ook verschillende EU-lidstaten namen deel aan de bijeenkomst in Washington.

Eerdere toezeggingen kwamen overeen.

De Europese Commissie koppelde het nieuwe partnerschap aan een breder Amerikaans-EU-kader dat op 21 augustus 2025 werd aangekondigd. Daarin verplichtten beide partijen zich tot het versterken van de afstemming op het gebied van economische veiligheid en het aanpakken van niet-marktgerichte beleidsmaatregelen van derde landen. In dat eerdere kader gaven beide partijen aan complementaire maatregelen te zullen nemen op het gebied van de veerkracht van toeleveringsketens, investeringsbeoordelingen, exportcontroles en aanverwante handhavingsmaatregelen. Het in april aangekondigde pakket maatregelen inzake kritieke mineralen plaatst deze eerdere toezeggingen in een specifieke structuur die zich richt op grondstoffen, handelscoördinatie en planning voor veerkracht tussen Brussel en Washington.

Het actieplan stelt dat aanvullende discussies over de veerkracht van kritieke mineralen zullen worden voortgezet in fora zoals de G7, terwijl de implementatie zal worden ontwikkeld door het Bureau van de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger en het directoraat-generaal Handel en Economische Veiligheid van de Europese Commissie. Het memorandum en het actieplan vormen samen het formele kader dat op 24 april in Washington werd aangekondigd voor samenwerking op het gebied van mijnbouw, verwerking, recycling, handelscoördinatie en de veerkracht van toeleveringsketens.